على زمانى قمشه اى

87

هيئت و نجوم اسلامى ( فارسي )

1350 ه / 1931 م متن عربى آن را به انگليسى ترجمه و منتشر كرده است . « 1 » كندى ( حدود 185 - 260 ق ) ابو يوسف يعقوب كندى مشهور به فيلسوف عرب ، كندى در بيشتر رشته‌هاى دانش‌هاى زمان خود چيره‌دست بود و در آنها تأليفاتى از خود به يادگار گذاشت ، ( چنان‌كه در جلد دوم به آنها اشاره شد ) ابن نديم تأليفات كندى را در حدود 238 رساله و كتاب دانسته و ديگران نوشته‌هاى او را در فنون مختلف 265 رساله و كتاب معرفى كرده‌اند از جمله در حساب ، هندسه ، فلسفه ، جغرافى ، طبيعيات ، سياست ، موسيقى ، منطق ، طب ، قوانين سرعت ، سقوط اجسام ، اخلاق و فضائل ، نجوم . كندى 19 كتاب و رساله در نجوم و اخترشناسى ، 16 تأليف در فلك و هيئت ، 8 تأليف در كرويات ، 19 رساله در احكام نجوم ، رساله‌هايى در جزر و مدّ دريا ، در رنگ لاجوردى هوا ، در كيهان‌شناسى ، در برخى ابزار و آلات فلكى و ستاره‌شناسى ، در ساختن اسطرلاب ، رساله‌هايى در اختلاف مناظر ، ( پارالاكس سيّاره‌ها ) در علل اوضاع نجومى ، مقالاتى در تحويل سال‌ها ، كتابى در براهين مساحت ، رساله‌هايى در حساب‌هاى فلكى ، رساله‌اى در استخراج خط نيمروز ( خط شمال و جنوب ) و تعيين سمت قبله ، رساله‌اى در انتخاب و اختيار روزها ، رساله‌اى در اينكه درياها كروى است . همه اين‌ها نشان مىدهد كندى داراى قريحه‌اى سرشار و در روزگار خود

--> ( 1 ) . ر . ك : دانشنامه جهان اسلام ، ج 4 ، ص 403 بنو موسى ، دائرةالمعارف بزرگ اسلامى ، ج 12 ، ص 686 بنى موسى .